උතුරු කොරියානු න්‍යෂ්ටික පරීක්ෂණ සෙවූ අමෙරිකානු විද්‍යාඥයා චීන අත්අඩංගුවේ: ඔත්තු බැලීමේ චෝදනා යටතේ නඩු විභාගයකට සැරසෙයි

උතුරු කොරියාවේ න්‍යෂ්ටික පරීක්ෂණ හඳුනා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් අමෙරිකානු රජයේ මූල්‍ය ප්‍රතිපාදන යටතේ පර්යේෂණ සිදුකළ, චීනයේ උපන් අමෙරිකානු ජාතික භූ කම්පන විද්‍යාඥයෙකු වසර දෙකකට ආසන්න කාලයක් තිස්සේ චීනය තුළ රඳවා තබාගෙන සිටින බව වාර්තා වෙනවා.

ඔහුට එරෙහිව ඔත්තු බැලීමේ චෝදනා යටතේ නඩු පැවරීමට චීන බලධාරීන් කටයුතු කරමින් සිටින බව ඔහුගේ බිරිඳ, අමෙරිකානු මන්ත්‍රීවරුන් සහ ප්‍රාණඇපකරුවන් වෙනුවෙන් පෙනී සිටින සංවිධාන දෙකක් තහවුරු කරනවා.

පළමු වරට මාධ්‍ය වෙත අනාවරණය වන යූලින් චෙන් නමැති මෙම විද්‍යාඥයාගේ සිදුවීම, දැනටමත් ලෝක බලවතුන් දෙදෙනා අතර පවතින නොසන්සුන් සබඳතා තවදුරටත් දැඩි කිරීමට හේතු වී තිබෙනවා.

මෙම ගැටලුව කරළියට පැමිණ ඇත්තේ පසුගිය වසරේ පැවති වෙළෙඳ යුද්ධයෙන් පසුව චීනය සමග සබඳතා ස්ථාවරව පවත්වා ගැනීමට අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් උත්සාහ කරමින් සිටින පසුබිමකයි.

පසුගිය මාර්තු 19 වැනිදා, අමෙරිකානු රාජ්‍ය ලේකම් මාර්කෝ රූබියෝ විසින් 54 හැවිරිදි චෙන් වැරදි සහගත ලෙස රඳවා තබාගෙන සිටින්නෙකු ලෙස නිල වශයෙන් නම් කරන ලද අතර, ඒ අනුව ඔහුව නිදහස් කරවා ගැනීම ඇමෙරිකාවේ ප්‍රමුඛතම කාර්යයක් බවට පත්ව තිබෙනවා.

කෙසේ වෙතත්, මෙම ගැටලුව ඉහළ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික මට්ටමින් විසඳා ගැනීමට ඉඩකඩ සලසා දීම සඳහා ට්‍රම්ප් පරිපාලනය මේ පිළිබඳව ප්‍රසිද්ධ ප්‍රකාශ නිකුත් කිරීමෙන් වැළකී සිටි බව චෙන්ගේ බිරිඳ වන යුෆැන්ග් රොන්ග් ප්‍රකාශ කළා.

මේ අතර, සංවේදී රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සාකච්ඡා පිළිබඳව අදහස් දක්වමින් නම හෙළි නොකිරීමට වගබලාගත් ඇමෙරිකානු රාජ්‍ය නිලධාරියෙකු සඳහන් කළේ, චෙන් අසාධාරණ ලෙස රඳවා තබා ගැනීමෙන් මුදාගැනීම කෙරෙහි රජයේ පූර්ණ අවධානය යොමුව ඇති බවයි.

බොස්ටන්හි පදිංචිව සිටින, 2011 වසරේදී ඇමෙරිකානු පුරවැසිභාවය ලබාගත් චෙන්, දැනට චීනය විසින් මෙලෙස අසාධාරණ ලෙස රඳවා තබාගෙන සිටින එකම ඇමෙරිකානු පුරවැසියා බව මානුෂීය සංවිධාන පවසනවා.

පසුගිය මැයි මාසයේදී චීනයේ බීජිං නුවර සිදුකළ රාජ්‍ය සංචාරය අතරතුරදී, ජනාධිපති ට්‍රම්ප් විසින් චීන නායක ෂී ජින්පින්ග් සමග චෙන්ගේ නිදහස පිළිබඳව පෞද්ගලිකව සාකච්ඡා කළ බවත්, ඒ පිළිබඳව සොයා බැලීමට චීන නායකයා පොරොන්දු වූ බවත්, ධවල මන්දිරය සහ රාජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුව තමන්ට දැනුම් දුන් බව රොන්ග් පැවසුවා.

එහෙත් චීන රජය මේ දක්වා ඒ සම්බන්ධයෙන් කිසිදු පියවරක් ගෙන නොමැත.

චීනයේදී ඔත්තු බැලීමේ චෝදනාවලට වරදකරු වන පුද්ගලයන්ට ජීවිතාන්තය දක්වා සිරදඬුවම් හෝ වඩාත් බරපතළ අවස්ථාවලදී මරණ දඬුවම පවා පැනවිය හැකියි.

රොයිටර් පුවත් සේවය සමඟ සම්මුඛ සාකච්ඡාවකට එක්වෙමින් චෙන්ගේ බිරිඳ ප්‍රකාශ කළේ, නඩු විභාගය ආරම්භ වීමටත් පෙරම තම සැමියා ඔත්තුකරුවෙකු ලෙස වරදකරු කිරීමට බීජිං පාලනය දැනටමත් තීරණය කර ඇති බවට තමන් බිය පළ කරන බවයි.

"ඔවුන් කෙසේ හෝ ඔහුව වරදකරු කරාවි කියා මම විශ්වාස කරනවා. ඒ වගේම මේ නඩු විභාගය පවත්වන්නේ වසා දැමූ දොරවල් පිටුපස, රහසිගතවයි," යනුවෙන් ඇය වැඩිදුරටත් සඳහන් කළා.

ඇයද භූ කම්පන විද්‍යාඥවරියක වුවද තම සැමියාගේ පර්යේෂණ කටයුතුවලට සම්බන්ධ වී නොමැත.