එක්සත් ජනපද සාම සැලැස්ම පිළිබඳ සාකච්ඡා කිරීමට ජේ.කුෂ්නර් සහ හමාස් සංවිධානය අතර දුර්ලබ හමුවක්

ගාසා තීරයේ සාමය ස්ථාපිත කිරීම සඳහා එක්සත් ජනපදයේ අනුග්‍රහය සහිතව ඉදිරිපත් කර ඇති සාම සැලැස්ම ක්‍රියාත්මක කිරීම සම්බන්ධයෙන් සාකච්ඡා කිරීම සඳහා එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ මැදපෙරදිග විශේෂ නියෝජිත ජේ.කුෂ්නර් සහ හමාස් සංවිධානය අතර දුර්ලභ මට්ටමේ සාකච්ඡාවක් පවත්වා ඇති බව බීබීසී පුවත් සේවය වාර්තා කරනවා.

ඊජිප්තුවේදී මෙම හමුව සිදුවූ බවත්, එහිදී කුෂ්නර් මහතා හමාස් සංවිධානයේ නව නායක ඛලීල් අල්-හයියා ප්‍රමුඛ නියෝජිත පිරිස හමු වූ බවත් පලස්තීන උසස් නිලධාරියෙකු බීබීසී පුවත් සේවයට තහවුරු කර තිබෙනවා.

ගාසාවෙන් ඊශ්‍රායල සෙබළුන් ඉවත් කර ගැනීම සහ නව පලස්තීන සිවිල් පාලනයක් යටතේ ගාසා තීරය නැවත ගොඩනැගීම ඇතුළත් කරුණු 15 කින් යුත් ට්‍රම්ප්ගේ සාම සැලැස්ම ඊශ්‍රායලය විසින් පසුගිය සතියේදී ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලැබුවා.

ඊශ්‍රායලයේ මෙම තීරණය හෙළා දකිමින් අරාබි සහ මුස්ලිම් රටවල් 8 ක් ඉරිදා දිනයේදී ඒකාබද්ධ නිවේදනයක් නිකුත් කළා.

මුලදී ගාසා තීරයේ සාමය ඇතිකිරීමේ අරමුණින් පිහිටුවන ලද "සාම මණ්ඩලය" ජාත්‍යන්තර සංවිධානයක් ලෙස පසුව ලොව පුරා පවතින අනෙකුත් ගැටුම් විසඳීම සඳහාද ව්‍යාප්ත කරන ලද අතර, එහි නායකත්වය දරන්නේ ජනාධිපති ට්‍රම්ප් විසින්.

පසුගිය වසරේදී ගාසා තීරය සඳහා සූදානම් කළ සූදානම් වූ සෙබළ විරාම ගිවිසුමෙන් පසුව, මෙම මට්ටමේ ජ්‍යෙෂ්ඨ නියෝජිතයන් අතර සාකච්ඡාවක් පැවැත්වූ ප්‍රථම අවස්ථාව මෙය ලෙස සැලකෙනවා.

වාර්තා වන අන්දමට, හමාස් සංවිධානයේ ආයුධ අත්හැරීමේ ප්‍රායෝගික පියවර, ඊශ්‍රායල හමුදා ඉවත් කර ගැනීම සහ මානුෂීය ආධාර සපයා දීම යන කරුණු කෙරෙහි මෙහිදී වැඩි අවධානයක් යොමුවී තිබෙනවා.

මෙම සාකච්ඡා සඳහා සාම මණ්ඩලයේ නියෝජිතයන් වන නිකොලායි ම්ලාඩෙනොෆ්, බ්‍රිතාන්‍යයේ හිටපු අග්‍රාමාත්‍ය ටෝනි බ්ලෙයාර් මෙන්ම සාම සාකච්ඡාවලදී මැදිහත්කරුවන් ලෙස කටයුතු කළ ඊජිප්තුව, කටාර් සහ තුර්කිය යන රටවල නියෝජිතයෝද සහභාගී වී සිටිනවා.

ඊජිප්තු සංචාරය අතරතුර ජාරෙඩ් කුෂ්නර් මහතා ඊජිප්තු ජනාධිපති අබ්දෙල් ෆටා අල්-සිසි (Abdel Fattah al-Sisi) ද හමු වී ඇති බව සඳහන්.

ඊශ්‍රායල මාධ්‍ය වාර්තාවලට අනුව, කුෂ්නර්, ම්ලාඩෙනොෆ් සහ ටෝනි බ්ලෙයාර් ඇතුළු පිරිස ට්‍රම්ප්ගේ සාම සැලැස්ම ඉදිරියට ගෙනයාමේ අරමුණින් සඳුදා දිනයේදී ඊශ්‍රායල අග්‍රාමාත්‍ය බෙන්ජමින් නෙතන්යාහු හමුවීමට නියමිතයි.

එහෙත් ඊශ්‍රායල අග්‍රාමාත්‍යවරයා අවධාරණය කරන්නේ සාම ගිවිසුම ක්‍රියාත්මක කිරීමට නම් ප්‍රථමයෙන් හමාස් සංවිධානය සම්පූර්ණයෙන්ම නිරායුධ විය යුතු බවයි.

"ගාසා තීරය සම්බන්ධයෙන් සාම මණ්ඩලය ඉදිරිපත් කළ කරුණු 15 කින් යුත් ලේඛනය ඊශ්‍රායලය ප්‍රතික්ෂේප කරනවා. හමාස් සංවිධානය සැබෑ ලෙසම අග්‍රායුධ වන තෙක් ඊශ්‍රායල ආරක්ෂක බලකාය (IDF) කිසිදු පසුබැසීමක් සිදු කරන්නේ නැහැ," යනුවෙන් නෙතන්යාහු පසුගිය සතියේදී ප්‍රකාශ කළේ තමන්ගේ සමීපතම මිතුරා වන එක්සත් ජනපදයේ මතයටද අභියෝග කරමිනින්.

ඊජිප්තුව, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය, කටාර්, සෞදි අරාබිය, ජෝර්දානය, තුර්කිය, පාකිස්තානය සහ ඉන්දුනීසියාව යන රටවල් ඉරිදා නිකුත් කළ ඒකාබද්ධ නිවේදනයක සඳහන් වන්නේ, ඊශ්‍රායලය මෙම සාම සැලැස්ම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම මගින් ට්‍රම්ප්ගේ සාම ප්‍රයත්නයන්ට දැඩි තර්ජනයක් එල්ල වන බවයි.

පසුගිය වසරේ ඔක්තෝබර් 10 වන දින සිට ක්‍රියාත්මක වන සූදානම් වූ සෙබළ විරාමය තවමත් බල පැවැත්වෙන මුත්, හමාස් සංවිධානය සෙබළ විරාම ගිවිසුම කඩකළ බවට චෝදනා කරමින් ඊශ්‍රායල ආරක්ෂක බලකාය ගාසා තීරයේ ඛාන් යුනිස් (Khan Yunis) සහ නුසෙයිරාට් (Nuseirat) ප්‍රදේශවල පිහිටි ත්‍රස්ත ඉලක්ක වෙත ප්‍රහාර කිහිපයක් එල්ල කර තිබෙනවා.

2023 ඔක්තෝබර් 7 වන දින හමාස් සංවිධානය දකුණු ඊශ්‍රායලයට එල්ල කළ ප්‍රහාරයෙන් පුද්ගලයින් 1,200 ක් පමණ මියගොස් 251 දෙනෙකු රඳවා ගැනීමත් සමඟ මෙම යුද්ධය ආරම්භ වුණා.

ඊට ප්‍රතිචාර වශයෙන් ඊශ්‍රායලය ගාසා තීරය තුළ දියත් කළ හමුදා මෙහෙයුම් හේතුවෙන් මේ වන විට පුද්ගලයින් 73,000 කට වැඩි පිරිසක් මියගොස් ඇති බව ගාසා සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය පවසන්නේ.

එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ තක්සේරුවලට අනුව යුද්ධය ආරම්භ වූ තැන් පටන් ගාසා හි ජනගහනයෙන් 90% ක්, එනම් මිලියන 1.9 ක පමණ ජනතාවක් අවතැන් වී ඇති බවයි වාර්තා වෙන්නේ.